Mæðravernd er í boði á öllum heilsugæslustöðvum og er þjónustan ókeypis.
Hjá Heilsugæslu höfuðborgarsvæðisins eru 15 stöðvar og fjórar aðrar heilsugæslustöðvar  eru á höfuðborgarsvæðinu.

Mæðraverndin er í höndum ljósmæðra í samvinnu við heilsugæslulækna. Samvinna er á milli þeirra og fæðingarlækna Mæðraverndar Þróunarsviðs Heilsugæslu Höfuðborgarsvæðisins. 

Viðtöl og skoðanir eru í boði frá upphafi meðgöngu og fram að fæðingu. Fyrsta viðtal við ljósmóður er gjarnan í síma fljótlega eftir að þungun er staðfest. Sjá nánar um skoðanir hér fyrir neðan.

Markmið með mæðravernd heilsugæslunnar er að:

  • að stuðla að heilbrigði móður og barns
  • að veita faglega umönnun, stuðning og ráðgjöf
  • að greina áhættuþætti og bregðast við þeim
  • að veita fræðslu um meðgöngu og fæðingu

Stuðst er við klíniskar leiðbeiningar um Meðgönguvernd heilbrigðra kvenna í eðlilegri meðgöngu.

Nánari upplýsingar um fyrirkomulag mæðraverndar, símaþjónustu o.fl. færðu á þinni heilsugæslustöð

Mæðravernd á Þróunarsviði heilsugæslunnar er bakland fyrir heilsugæslustöðvar varðandi sérfræðiþjónustu um mæðravernd og þar er einnig hægt að fá ráðgjöf hjá ljósmæðrum og læknum í síma: 513-5000.

Námskeið

Fjölmörg námskeið eru í boði á vegum heilsugæslunnar. Námskeið um undirbúning fæðingar, fræðsla um brjóstagjöf, námskeið fyrir verðandi tvíburaforeldra og námskeið um undirbúning fæðingar á ensku. 

Námskeiðin eru haldin í Þönglabakka 1, 2. hæð. Skráning og nánari upplýsingar er að finna á hér á vefnum

Ýmis önnur námskeið eru í boði hjá sjálfstætt starfandi fyrirtækjum. Nánari upplýsingar um þau má fá hjá ljósmóður í mæðravernd.

 

Þegar þungun er staðfest er gott að hafa samband við ljósmóður á heilsugæslustöð og panta tíma í fyrsta viðtal og skoðun. Tími er gjarnan gefinn fyrir 12 vikna meðgöngu. Almennar upplýsingar um heilsufar eru skráðar ásamt fyrri meðgöngu- og fæðingarsögu ef við á. Boðið er upp á fjölda skimana í mæðraverndinni. Tilgangur þessara skimana er að athuga hvort eitthvað komi í ljós sem gæti haft áhrif á heilsufar  móður og barns á meðgöngunni. Skimað er meðal annars fyrir blóðleysi, lifrarbólgu B, HIV, rauðum  hundum og sárasótt. Einnig er skimað fyrir rauðkornamótefnum. Boðið er upp á ómskoðanir og aðrar fósturrannsóknir í samstarfi við Fósturgreiningardeild Landsspítalans. Búast má við að fyrsti tíminn í mæðravernd geti tekið allt að eina klukkustund.

Gert er ráð fyrir að fjöldi skoðana sé 10 hjá konu sem gengur með sitt fyrsta barn og 7 hjá konum sem hafa fætt áður. Fjöldi skoðana á meðgöngu getur þó verið mismunandi og fer það eftir þörfum konu og mati ljósmóður hverju sinni. Hver koma í mæðravernd getur tekið 20-30 mínútur. 

Í hverri komu er rætt um almenna líðan og heilsufar. Blóðþrýstingur er mældur og athugað er hvort prótein er í þvagi. Hlustað er eftir hjartslætti fóstursins frá 16 vikna skoðun og frá 25 vikna skoðun er stærð legsins mæld, frá lífbeini að legbotni. Við 36. viku er lega barnsins metin. 
Þarfir verðandi móður/ foreldra eru metnar í hverri skoðun og veitt er fræðsla og ráðgjöf eins og við á hverju sinni. 

Í meðgönguverndinni gefst tækifæri til umræðna og spurninga t.d. um líðan, mataræði, hreyfingu, skimanir á meðgöngu, fósturrannsóknir, þjónustu sem er í boði á meðgöngu, val á fæðingarstað, fæðinguna, bjargráð í fæðingu, fæðingarorlof, brjóstagjöf, sængurlegu og fleira.    

Eldri systkini eru velkomin með í mæðraverndina.

Hér er að finna bækling um fjölda skoðana í mæðravernd og hvað ætti að bjóða í hverri skoðun. 

ef upp koma verkir eða vandamál á meðgöngu?

heilsuvera.is  Á þessum vef  heilsugæslunnar og Embættis landlæknis eru upplýsingar um meðgöngu, þær breytingar sem verða á meðgöngu, líðan og fylgikvilla meðgöngunnar.  Þar má finna svör við ýmsum vangaveltum og áhyggjum vegna meðgöngunnar.

Á hverri heilsugæslustöð eru ljósmæður, heimilislæknar og hjúkrunarfræðingar með símatíma  og veita ráðgjöf, upplýsingar og svara fyrirspurnum. Margar heilsugæslustöðvar bjóða uppá síðdegisvaktir virka daga. Það er hægt að senda fyrirspurn til ljósmæðra og lækna á heilsugæslustöðinni í gegnum Mínar síður á Heilsuveru.is.

Sími 513 5000 Mæðravernd Þróunarsviði heilsugæslunnar er opinn alla virka daga frá kl. 8.30-16.00. Þar veita ljósmæður í ráðleggingar og svara fyrirspurnum um allt sem viðkemur meðgöngu svo sem verki, samdrætti, fylgikvilla og eðlilegar breytingar á meðgöngu ef ekki næst í ljósmóður eða lækni á heilsugæslustöð.
                                                    
Sími 1770 Læknavaktin er opinn frá kl. 17.00-08.00 alla virka daga og allan sólarhringinn um helgar. Þangað geta þeir sem veikjast eða finna fyrir verkjum og telja sig þurfa ráðleggingar og skoðun utan dagvinnutíma haft samband.

Sími 543 3049 Fæðingarvakt 23-B á Landspítalanum er opin alla daga, allan sólarhringinn. Þegar meðgöngulengdin er orðin 22 vikur eða meira og blæðing verður, legvatn rennur eða fæðing er hafin er hægt að hafa samband þangað.

112 Neyðarlínan. Alltaf skal hafa samband beint við Neyðarlínuna ef um bráðatilvik, slys og miklar blæðingar er að ræða.
 
á höfuðborgarsvæðinu

Fæðingin. Á Landspítalanum er ein fæðingardeild, fæðingarvaktin sem sinnir öllum fæðandi konum frá 22 vikna meðgöngu. Þar er lögð áhersla á að stuðla að eðlilegum fæðingum. Fæðingarvaktin sinnir einnig þeim konum sem þurfa sérhæfða umönnun í fæðingu.
Á vef Landspítalans www.landspitali.is eru myndbönd sem kynna fæðingarþjónustuna og sýna fæðingarvaktina og meðgöngu- og sængurlegudeild spítalans. 
Aðrir fæðingarstaðir. Ljósmóðir í meðgönguverndinni  getur gefið upplýsingar um aðra kosti við val á fæðingarstað.
Heimafæðing. Konur sem íhuga að fæða heima geta fengið frekari upplýsingar hjá sinni ljósmóður í meðgönguverndinni
Sjá nánar á vef Embættis landlæknis, val á fæðingarstað: www.landlaeknir.is.

Sængurlegan. Eftir eðlilega fæðingu á LSH býðst foreldrum að dvelja á meðgöngu- og sængurlegudeild í allt að sólarhring og þiggja síðan þjónustu sjálfstætt starfandi ljósmóður fyrstu vikuna heima. 
Eftir keisarafæðingu býðst foreldrum að dvelja á meðgöngu- og sængurlegudeild LSH í allt að 48 klst og þiggja síðan heimaþjónustu ljósmóður. Maki/aðstandandi greiðir fyrir dvöl á deildinni. 
Nánari upplýsingar um heimaþjónustu ljósmæðra veita ljósmæður í meðgönguvernd og á sængurlegudeild.
Meðgöngu- og sængurlegudeild  Landspítalans er einnig fyrir þær konur og börn sem þurfa sérhæfða þjónustu á meðgöngu og/eða í sængurlegu og getur sjúkrahúsdvölin þá verið lengri.  

Ungbarnaverndin. Þegar heimaþjónustu ljósmæðra lýkur eða þegar heim er komið eftir lengri sængurlegu tekur þjónusta ung-og smábarnaverndar við. Þjónustan er hverfisskipt og leita foreldrar til þeirrar heilsugæslustöðvar sem þjónar þeirra hverfi. 
Boðið er upp á vitjun/vitjanir heim til fjölskyldunnar fyrstu vikurnar í lífi barnsins. Þegar barnið er 6 vikna gamalt kemur það á heilsugæslustöðina sína í skoðun. Ung- og smábarnaverndin fylgist síðan með heilsu og framförum á líkamlegum, andlegum og félagslegum þroska barnsins fram að 6 ára aldri. Hefðbundnar bólusetningar samkvæmt fyrirmælum frá Embætti landlæknis hefjast við þriggja mánaða aldur barnsins og eru veittar í ung- og smábarnaverndinni þar til skólaganga barnsins hefst. 

Gott er að láta ungbarnaverndina á heilsugæslustöðinni þinni vita þegar fjölskyldan er komin heim.