0-12 vikur
- Hröð frumuskipting
- Fylgjan myndast
- Legvatn myndast
- Mikill vöxtur
- Líffærin myndast
- Hjartað byrjar að slá
- Fóstrið þakið fósturfitu
- Fyrstu hárin myndast
- Fóstrið hreyfir sig mikið
- Fóstrið sefur í smá dúrum
- Fóstrið sýgur fingur og kyngir legvatni
- Kynið ákvarðast og er greinanlegt við 12 vikur
- Lengd frá hvirfli til ilja við 12 vikur er um 9 sm
- Þyngdin við 12 vikur er um 30 g
Fóstrið
Eggið hefur frjóvgast og hröð frumuskipting á sér stað. Fylgjan byrjar að myndast strax á þriðju viku og er full mynduð og farin að starfa á tíundu viku. Fylgjan, sem er einskonar dreifingarmiðstöð, lætur fóstrinu í té bæði næringu og súrefni. Einnig sér fylgjan um að flytja úrgangsefni frá fóstrinu.
Legvatnið myndast snemma á meðgöngu og eykst dag frá degi. Við 10 vikna meðgöngu er það um 30 ml og undir lok meðgöngu er það um 700-1000 ml.
Legvatnið gegnir ýmsu hlutverki, m.a. ver það fóstrið fyrir hnjaski og veitir því aukið rými til að hreyfa sig og vaxa. Auk þess sér það um að jafna hitastigið umhverfis fóstrið. Legvatnið endurnýjast stöðugt, fóstrið kyngir því og pissar sem stuðlar að eðlilegri hringrás legvatnsins.
Vöxtur er mikill og hraður. Öll líffærin myndast á fyrstu tólf vikunum en eru smá og óþroskuð. Hjarta fóstursins byrjar að slá á fjórðu viku eftir getnað. Hjartsláttur fóstursins er hraður, næstum tvöfalt hraðari en hjartsláttur móðurinnar. Húð fóstursins er aðlöguð því að vera í vatni. Hún er varin með vaxkenndu efni sem kallast fósturfita. Fósturfitan ver húð fóstursins gegn núningi. Fitan þekur húð barnsins alla meðgönguna og veldur því að barnið er sleipt og kámugt við fæðingu. Fyrstu hárin myndast um leið og húðin verður fullþroska við u.þ.b. 12 vikur.
Fóstrið er á sífelldri hreyfingu og sefur aðeins í smá dúrum en vegna smæðar þess finnur móðirin ekki fyrir hreyfingunum ennþá. Undir lok þessa tímabils er barnið farið að sjúga fingur og kyngja. Kyn barnsins, hár og augnlitur ákvarðast snemma. Í lok þessa tímabils er fóstrið orðið fullskapað, komin á það mannsmynd og öll líffærin eru til staðar þó þau séu enn óþroskuð.
Móðirin
-
Brjóstin stækka og eru viðkvæm
-
Mjólkurkirtlarnir þroskast og broddurinn myndast
-
Það þrengist um buxnastrenginn
-
Þvaglát tíðari
-
Samdrættir í legi
-
Togverkir í nára
-
Ógleði
-
Lyktar og bragðskyn geta breyst
-
Svimi og ör hjartsláttur
-
Blæðing frá tannholdi
-
Blóðnasir
Breytingar í brjóstum byrja strax á fyrstu vikum meðgöngunnar. Brjóstin stækka og eru viðkvæm. Mjólkurkirtlarnir þroskast og broddurinn myndast og það getur lekið úr brjóstunum. Það er farið að þrengjast um buxnastrenginn vegna þess að legið stækkar hratt.
Tíð þvaglát skapast af því að blóðflæði til nýrna hefur aukist og aukinn þrýstingur er á þvagblöðruna vegna stækkandi legs. Það er eðlilegt að finna fyrir samdráttum í leginu og togverkjum í nára, vegna þess hve ört legið stækkar og legböndin lengjast. Samdrættir í leginu eru verkjalausir.
Vegna hormónaáhrifa getur konan fundið fyrir ógleði, aðallega að morgni eða að kvöldi þegar þreytan segir til sín og e.t.v. kastar hún líka upp. Rannsóknir sýna að allt að 90% kvenna finna fyrir einhverri ógleði á meðgöngunni. Lyktarskyn er næmara á meðgöngunni og bragðskynið getur breyst. Það hefur áhrif á ógleði, fæðuval og löngun.
Breytingar sem verða á blóðrás konunnar á meðgöngu geta valdið því að hún finnur fyrir svima og örum hjartslætti. Blóðmagnið í líkama móðurinnar eykst, það veldur því að allar slímhúðir í líkamanum verða þrútnari og það getur blætt frá tannholdi og jafnvel fær konan blóðnasir af litlu tilefni.
Parið getur upplifað þungunina mjög mismunandi á þessu tímabili. Er til vill er þungunin óraunveruleg í huga hins verðandi föður meðan hún er stöðug líkamleg upplifun hjá móðurinni.
Lesa meira: